آیا جراحی ترمیمی بینی دردناکتر از بار اول است؟ واقعیتهایی که باید بدانید
یکی از حقایق جالب در جراحیهای ترمیمی صورت، وضعیت پایانه عصبهای حسی است. در جریان جراحی اولیه، شاخههای ظریف عصبهای حسی پوستی و مخاطی در ناحیه نوک، پرهها و پشت بینی تا حدی دستکاری یا قطع شدهاند.
بازسازی و هدایت کامل این پایانههای عصبی گاه ماهها و حتی سالها طول میکشد و در بسیاری از موارد، این نواحی نوعی کرختی و بیحسی پایدار یا نسبی پیدا میکنند.
تصور عمومی بر این است که چون جراحی دوم بینی (رینوپلاستی ترمیمی یا ثانویه) از نظر تکنیکی پیچیدهتر، زمانبرتر و حساستر از جراحی اول است، پس حتماً دوره نقاهت آن با دردی مضاعف و غیرقابلتحمل همراه خواهد بود. ترس از تکرار درد، گرفتگی راه هوایی و بازگشت به اتاق عمل، عاملی بازدارنده برای بسیاری از افرادی است که از فرم ظاهری یا اختلالات تنفسی پس از عمل اول خود رنج میبرند.
اما واقعیت بالینی در اتاق عمل و تجربه پس از جراحی پلاستیک چیز دیگری میگوید: پاسخ به این پرسش برخلاف تصور رایج، یک «بله» مطلق نیست؛ بلکه از نظر فیزیولوژیک و آناتومیک، ماهیت دردی که در جراحی دوم تجربه میشود، تفاوتهای اساسی با جراحی اولیه دارد.
چرا بینی در جراحی دوم معمولاً درد کمتری احساس میکند؟
یکی از حقایق جالب در جراحیهای ترمیمی صورت، وضعیت پایانه عصبهای حسی است. در جریان جراحی اولیه، شاخههای ظریف عصبهای حسی پوستی و مخاطی در ناحیه نوک، پرهها و پشت بینی تا حدی دستکاری یا قطع شدهاند. بازسازی و هدایت کامل این پایانههای عصبی گاه ماهها و حتی سالها طول میکشد و در بسیاری از موارد، این نواحی نوعی کرختی و بیحسی پایدار یا نسبی پیدا میکنند.
به همین دلیل، هنگام برش مجدد و آزادسازی پوست و بافت اسکار در جراحی بینی ترمیمی، سیگنالهای درد با شدت کمتری به سیستم عصبی مرکزی مخابره میشوند.

پس منشأ درد و ناراحتی در جراحی ترمیمی کجاست؟
اگر خود بینی درد کمتری دارد، علت این همه نگرانی چیست؟ تفاوت اصلی در درد جراحی ترمیمی، به نیاز یا عدم نیاز به پیوند غضروف (گرافت اتولوگ) مربوط میشود. در عمل اول معمولاً غضروف تیغه بینی (سپتوم) دستنخورده است و جراح از همان منبع داخلی استفاده میکند؛ اما در جراحی ترمیمی، اگر سپتوم قبلاً مصرف یا تخریب شده باشد، جراح ناچار است از منابع کمکی بدن غضروف برداشت کند:
- برداشت غضروف از دنده (بیشترین منشأ شکایت بیماران)
- برداشت غضروف از لاله گوش
- جراحیهای ترمیمی بدون گرافت خارجی
تفکیک درد بالینی از کلافگی نقاهت
بخش عمدهای از آنچه بیماران تحت عنوان «درد غیرقابلتحمل» عمل بینی از آن یاد میکنند، در تعریف پزشکی درد محسوب نمیشود؛ بلکه عوارض ناخوشایند نقاهت است:
- احتقان و انسداد تنفسی
- استرس روانی و فرسودگی عاطفی
امروزه با پیشرفتهای دارویی، استفاده از بیحسیهای موضعی طولانیاثر حین عمل (Nerve Blocks) و استفاده از اسپلینتهای سیلیکونی مدرن مجهز به مجرای تنفسی، بخش چشمگیری از این ناراحتیها به حداقل رسیده است.

رویکرد علمی و جایگاه دکتر یوسف شفائی در تهران
دکتر یوسف شفائی خانقاه، فوق تخصص جراحی پلاستیک و زیبایی با بیش از ۲۴ سال تجربه، از چهرههای شناختهشده و مجرب در حوزه جراحیهای ترمیمی و پیچیده بینی در تهران به شمار میآید. رویکرد تخصصی ایشان بر کاهش تهاجم به بافت، ارزیابی ساختاری عمیق پیش از اقدام جراحی، و بهکارگیری تکنیکهای مینیاتوری در برداشت غضروف دنده (ایجاد برش بسیار کوچک و دقیق در چین طبیعی زیر سینه بدون آسیب به عضلات مجاور) متمرکز است؛ روشی که زمان بهبود و ناراحتی قفسه سینه را به شکل معناداری کاهش میدهد.
برای بررسی دقیق آناتومی بینی، ارزیابی سابقه جراحی قبلی و دریافت راهنماییهای بالینی واقعبینانه، میتوانید با دریافت نوبت اینترنتی دکتر یوسف شفائی از مشاوره رایگان پیش از عمل ایشان بهرهمند شوید.